Evliliğin Sona Ermesi

Evliliğin sona ermesi birkaç temel sebebe bağlı olarak gerçekleşebilir. Bu sebepler genel olarak şunlardır:

EVLİLİĞİN SONA ERME SEBEPLERİ

1. EŞLERDEN BİRİNİN ÖLÜMÜ

Evliliğin hukuki olarak kendiliğinden sona ermesine neden olur.

2. EŞLERDEN BİRİNİN GAİPLİĞİ

Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. (TMK 32/1) Fakat Medeni Kanuna göre gaiplik evliliği kendiliğinden sona erdiren sebeplerden biri değildir. Gaipliğine karar verilen kişinin eşi mahkemeye başvurarak evliliğin feshini talep etmesi gerekmektedir.

3. EVLENMENİN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ (MUTLAK BUTLAN – NİSPİ BUTLAN)

Evliliğin başlangıcından itibaren geçerli olmadığının tespit edilmesi durumudur. Mutlak Butlan ve Nispi Butlan olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak butlan kamu düzenine ve yararına ilişkin sebepler oluştururken nispi butlan ilgililerin özel menfaatlerine ilişkin sebeplerdir.

Mutlak Butlan sebepleri (Tmk 145):

• Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması,

• Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden yoksun bulunması,

• Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması,

• Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması.

Nispi Butlan sebepleri:

• Ayırt etme gücünden geçici yoksunluk

• Yanılma (evlenmeyi düşünmediği biriyle evlenmek veya evlendiğini düşünmeden evlenilmesi)

• Aldatma (evlenilen kişinin namuslu ve onurlu olduğu konusunda yanlış bilgilendirilme yapılması, tehlikeli bir hastalığın varlığının gizlenmesi)

• Korkutma (kendisinin veya yakınlarından birinin hayatı, sağlığı veya namus ve onuruna yönelik pek yakın ve ağır bir tehlike ile korkutularak evlenmeye ikna edilmesi)

• Yasal temsilcinin izninin bulunmaması

4. BOŞANMA

Evliliğin hukuki olarak sonlandırılmasıdır. Boşanma, çeşitli sebeplere dayanabilir:

• Anlaşmalı Boşanma: Eşlerin evliliği sonlandırma konusunda anlaşmalarıdır. Eşler, mal paylaşımı, nafaka, çocukların velayeti gibi konularda mutabık kaldıkları bir protokolü mahkemeye sunarlar. Eşlerin anlaşmalı boşanma yöntemini kullanılabilmesi için evliliklerinin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.

• Çekişmeli Boşanma: Eşlerden birinin veya her ikisinin boşanma talebinde bulunması ve bu talebin çeşitli sebeplere (şiddet, aldatma, terk etme vb.) dayanması durumudur. Mahkeme, tarafların iddialarını ve kanıtlarını değerlendirerek karar verir.