Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış Sebebiyle Boşanma
TMK m. 162'de düzenlenen özel boşanma sebeplerini oluşturur. Bu sebeplerin ayrı ayrı var olması boşanmaya karar verilmesi için yeterlidir.
Hayata kast, eşlerden birinin diğerinin hayatına karşı yapmış olduğu eylemdir. Söz konusu eylemin kasten yapılması gerekmektedir. Ayrıt etme gücünden yoksun olarak gerçekleştirilen eylem ya da taksirle gerçekleştirilen eylemler bu sebebe dayandırılamaz.
Peki kötü veya onur kırıcı davranış, eşlerden birinin diğerine karşı pek kötü ve onur kırıcı davranışta bulunması durumunda bu maddeye dayanılabilir. Burada dikkat edilmesi gerek husus pek kötü ve onur kırıcı davranışın ağır derecede kötü ve onur kırıcı davranış olması gerekmektedir. Her onur kırıcı davranış bu maddeye dayandırılamaz.
HAYATA KAST, PEK KÖTÜ VEYA ONUR KIRICI DAVRANIŞ SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASININ ŞARTLARI NELERDİR?
Bu durumlar, evlilik birliğinin temelini sarsan ve devamını beklemeyi mümkün kılmayan ciddi ihlaller olarak kabul edilir. İlgili TMK maddelerine göre, bu sebebe dayanılarak boşanma davası açılabilmesi için şu şartlar aranır:
1. Hayata Kast
Eşlerden birinin diğerine hayata kastetmesi veya hayatını tehlikeye sokacak ciddi saldırılarda bulunması durumunda, diğer eş boşanma davası açabilir. Bu durumda, hayata kast veya ciddi tehlike oluşturan eylemin somut ve ciddi delillerle ispatlanması gerekmektedir.
2. Onur Kırıcı Davranışlar
Eşlerden birinin diğerini sürekli olarak onur kırıcı davranışlara maruz bırakması, şiddet, alay, hakaret gibi eylemlerde bulunması, evlilik birliğinin temelini sarsacak nitelikteki aşağılayıcı davranışlar sergilemesi durumunda, diğer eş boşanma davası açabilir. Bu tür davaların temelinde, evlilik birliğinin devamını imkansız hale getirecek derecede ciddi bir sorunun bulunması gerekmektedir.
Bu şartların sağlanması halinde, TMK'ya göre boşanma davası açılabilir. Ancak her durum, ayrıntılı bir şekilde incelenmeli ve delillerle desteklenmelidir.
HANGİ HALLER HAYATA KAST, PEK KÖTÜ VEYA ONUR KIRICI DAVRANIŞ OLARAK KABUL EDİLİR?
Öncelikle belirtmek gerekir ki TMK m.162'ye dayanarak boşanma davası açabilmesi için bu eylemi gerçekleştiren eşin ayırt etme gücüne sahip olması ve eylemleri kasten gerçekleştirmiş olması gerekmektedir.
Yargıtay tarafından hayata kast pek kötü ve/ veya onur kırıcı davranış olarak kabul edilen bazı durumlar şöyledir; eşlerden birinin diğerini intihara zorlaması, eşlerden birinin diğerine yapmış olduğu eziyet, bedensel ve ruhsal sağlığını tehlikeye düşürülecek eylem ve davranışlar, eşini bir yere kapatmak, dövmek, anormal cinsel ilişkiye zorlamak, eşin iş yerinde insanlar içinde şeref ve haysiyetini kırıcı laflarla hakarette bulunmak, eşin karakola başvurarak diğer eşin hırsızlık yaptığına ilişkin suç isnadında bulunması ve eşin yapılan soruşturma sonucunda suçsuz çıkması, eşin aynı evde metresi ile birlikte yaşamaya zorlanması.
HAYATA KAST, PEK KÖTÜ VEYA ONUR KIRICI DAVRANIŞTA BULUNAN EŞİN AFFEDİLMESİ
TMK m.162/2 uyarınca dava açmaya hakkı olan eşin boşanmaya konu edilecek eylemi öğrenmesinden itibaren altı ay içinde açılması gerekmektedir. Her halde eyleminin üzerinden beş yıl geçmemiş olması gerekmektedir.
Her iki süre de zamanaşımı değil hak düşürücü süredir. Dolayısıyla hakimin re'sen dikkate alması gerekir.
Dava dilekçesinde hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış olduğundan bahisle yalnızca bu maddeye dayanılması durumunda hakimin söz konusu eylemi bu maddeye uygun olarak kabul edip etmeyeceğini önceden kestirmek mümkün olmadığından davanın reddedilmesinin önüne geçebilmek adına mu maddeyle birlikte evlilik birliğinin temelden sarsılması maddesine dayanmakta yarar bulunmaktadır.
HAYATA KAST, PEK KÖTÜ VEYA ONUR KIRICI DAVRANIŞ SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASINDA MAL PAYLAŞIMI
TMK m.236'da boşanma sonrasında eşler kural olarak katılma alacağını yarı yarıya paylaşır. Ancak söz konusu maddenin 2. bendin de hayata kast sebebiyle açılan boşanma haline özgü olarak kusurlu eşin artık değerdeki pay oranının hakkaniyete uygun olarak azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Yani bu düzenlemeye göre hakim söz konusu davaya göre kusurlu eşin katılma alacağını azaltabileceği gibi duruma göre tamamen ortadan da kaldırabilir.
Hayata kast ve zina dışında katılma alacağının azaltılmasına veya kaldırılmasına karar verebilir. Pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebiyle boşanma davası açılması durumunda TMK m.236/1'in uygulanması gerekecektir (Katılma alacağını yarı yarıya paylaşılması).